Biografija Danila Kiša

Danilo Kiš bio je književnik, prevodilac i jedan od najuglednijih književnih autora 20. veka. Rođen u Subotici, preživeo je Holokaust i završio srednjoškolsko obrazovanje u Cetinju, na Crnogorskom primorju. Diplomirao je na Filološkom fakultetu u Beogradu na katedri za Opštu književnost i teoriju književnosti.

Kiš je radio kao pisac, dramaturg u beogradskom pozorištu Atelje 212, i kao predavač srpskohrvatskog jezika na više francuskih univerziteta. Pisao je novele, romane, eseje, drame i televizijske scenarije, a prevodio je poeziju i dramu sa francuskog i mađarskog jezika.

Njegova prva dela, Mansarda i Psalam 44 (1962), sledila su hvaljen roman Bašta, pepeo (1965/1978), gde je stvorio jeziv portret svog oca, koji je stradao u Aušvicu. Nastavio je ovaj autobiografski ciklus sa romanima Rani jadi (1968) i Peščanik (1972), za koje je dobio NIN-ovu nagradu za najbolji roman u Jugoslaviji.

,,Teško je podići svoju nesreću. Biti posmatrač i posmatran istovremeno /…/ Posmatrati svoje biće iz aspekta večnosti (čitaj: iz aspekta srmti). Vinuti se u visine! Svet iz ptičje perspektive.” – Peščanik

Kao inovator u stilu i moralni realista, Kiš je bio meta političkih napada nakon objavljivanja Grobnice za Borisa Davidoviča (1976), zbirke priča koje osvetljavaju staljinistički teror. Kao odgovor, objavio je Čas anatomije (1978), oštru polemiku u odbranu književnog integriteta i slobode. Kasnije je živeo u Parizu, gde je napisao Enciklopediju mrtvih (1983), jedno od njegovih najpoznatijih dela.

 Dobitnik je brojnih priznanja, uključujući i nagradu Ivo Andrić (1984) i Bruno Šulc (1989), a 1986. godine odlikovan je ordenom Viteza umetnosti i književnosti  u Francuskoj. Njegovi radovi prevedeni su na veliki broj jezika i i dalje odjekuju širom sveta svojom moralnom dubinom, istorijskim uvidom i stilskom elegancijom.