KROKODIL | Obeležavanje godišnjice postojanja Deklaracije o zajedničkom jeziku
festival, krokodil, jezici, region, pisci, prevodioci, knjizevnost, konferencija, debate,
16476
post-template-default,single,single-post,postid-16476,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,vertical_menu_enabled,side_area_uncovered_from_content,qode-content-sidebar-responsive,qode-theme-ver-16.3,qode-theme-bridge,disabled_footer_top,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.7,vc_responsive

Obeležavanje godišnjice postojanja Deklaracije o zajedničkom jeziku

Obeležavanje godišnjice postojanja Deklaracije o zajedničkom jeziku

Fotografija: Noam Čomski (Noam Chomsky), izvor Reuters

U ponedeljak 2. april u 19 sati u Centru za kulturnu dekontaminaciju (Birčaninova 21) prvu godišnjicu postojanja Deklaracije o zajedničkom jeziku obeležiće promocija knjige Ranka Bugarskog pod naslovom  GOVORITE LI ZAJEDNIČKI? Kako je nastala i kako je primljena Deklaracija o zajedničkom jeziku. Knjigu je objavila ugledna izdavačka kuća Biblioteka XX vek, u partnerstvu s Udruženjem KROKODIL i organizacijom forumZFD Beograd. Na promociji će s autorom knjige Rankom Bugarskim, zatim Ivanom Čolovićem, Natašom Govedaricom i Teofilom Pančićem razgovarati Borka Pavićević.

Predmet ove knjige jeste aktuelna jezička situacija u novonastalim državama na teritoriji srpskohrvatskog/hrvatskosrpskog jezika, na čijim delovima danas funkcionišu srpski, hrvatski, bosanski i crnogorski kao odeliti službeni jezici. Njenu okosnicu predstavlja razmatranje mogućnosti smirivanja uzavrelih strasti koje su pratile razbijanje Jugoslavije i rastakanje srpskohrvatskog jezika, kao i poboljšanja komunikacije između građana Srbije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Crne Gore putem omekšavanja uveliko veštački  podignutih nacionalnih i jezičkih granica. Glavni negativni junak ovog dela knjige jeste nacionalizam, koji je i doveo do lanca destrukcuje svega što je do rata na ovom području bilo zajedničko, a njegov glavni pozitivni lik upravo je označen središnjim pojmom zajedničkog jezika. (…)

Srž knjige čine poglavlja o projektu Jezici i nacionalizmi, i o dokumentu koji je za njim usledio, Deklaraciji o zajedničkom jeziku, u suštini pozivu na prilagođavanje nacionalističkih jezičkih i identitetskih politika u sve četiri države jezičkoj stvarnosti. Tokom istorije na evropskom tlu su milioni ljudi pali u ratovima za slavu Nacije, uz bespogovorno uzdizanje kolektiva iznad pojedinca. Nasuprot tome, ovaj projekat i prateća Deklaracija deluju u pravcu podrivanja nacionalizma kritičkim promišljanjem samog pojma nacije koji mu leži u osnovi, pri čemu se u duhu modernih shvatanja nacija sagleda kao zamišljena zajednica (prema američkom naučniku Benediktu Andersonu). Time se ujedno dovodi u pitanje apsolutni primat kolektivnog identiteta nad individualnim pravima i slobodama.

Godišnjicu postojanja Deklaracije o zajedničkom jeziku obeležilo je i njeno potpisivanje od strane Noama Čomskog (Noam Chomsky), američkog lingviste i filozofa koji spada među najistaknutije društveno angažovane autore današnjice.

Podsećamo da su nakon serije regionalnih konferencija projekta Jezici i nacionalizmi, koje su od aprila do novembra 2016. održane u Podgorici, Splitu, Beogradu i Sarajevu, eminentni stručnjaci iz oblasti lingvistike i drugih društvenih nauka sastavili Deklaraciju o zajedničkom jeziku u nameri da se podigne svest i aktivno utiče na postojeće nacionalističke jezičke prakse u sve četiri države regiona u kojima se govorio srpsko-hrvatski ili hrvatsko-srpski jezik. Tekst deklaracije stavljen je na uvid javnosti od 1. aprila 2017. godine na internet stranici projekta www.jezicinacionalizmi.com gde je svaka osoba saglasna s tekstom Deklaracije u mogućnosti i da je potpiše. Deklaraciju o zajedničkom jeziku do sada je potpisalo više od 10 000 ljudi iz čitavog regiona.

Projekat Jezici i nacionalizmi rezultat je dvogodišnje istraživačke misije i partnerskog delovanja beogradskog Udruženja KROKODIL i njegovih lokalnih i regionalnih partnera. Osnovna namera ovog projekta bila je da se kroz otvoreni dijalog lingvista i drugih stručnjaka problematizuje pitanje postojanja četiri “politička” jezika na prostoru nekadašnjeg hrvatsko-srpskog / srpsko-hrvatskog, kao i sve one značajne i izazovne teme u kojima se lingvistička nauka neprincipijelno ukršta s identitetskom politikom. Tako je i danas. Uprkos željenoj i ostvarenoj emancipaciji te formalnom postojanju četiri standarda, identitetsko-jezičke strasti nisu se smirile, a preskriptivizam, zanesenost jezičkim imperijalizmom, teze o “pedesetogodišnjem jezičkom ropstvu” i čitav dijapazon pogrešnih interpretacija i dalje traju. Sve su to razlozi zbog kojih je Projekat Jezici i nacionalizmi pokrenut je u saradnji sa Radnom grupom koju čine najuticajniji eksperti na ovom polju: prof. dr Snježana Kordić, prof. dr Hanka Vajzović, prof. dr Ranko Bugarski i Božena Jelušić. Projekat su podržali Allianz Kulturstiftung i forumZFD.